De LiS leidt al ruim 120 jaar instrumentmakers op: sinds 1901. Dit hebben we te danken aan Nobelprijswinnaar prof.dr. Heike Kamerlingh Onnes (1853-1926). Hij nam talentvolle jonge mensen aan om hen in zijn loboratorium specifiek op te leiden tot instrumentmaker.
Prof. dr. Heike Kamerlingh Onnes was een natuurkundige die al vroeg het belang van instrumentmakers inzag voor de wetenschap. Toen hij in 1882 zijn carrière als hoogleraar in Leiden begon, was het de gewoonte dat de onderzoeker zijn meetinstrumenten 'in huis' creëerde. Daarvoor heb je bekwaam techisch personeel nodig, dat de ideeën van de onderzoeker om weet te zetten in betrouwbare meetinstrumenten. Daarom kregen de leerlingen die meehielpen in het laboratorium een specialistische opleiding. De technische expertise van deze instrumentmakers gaf het onderzoek van Kamerlingh Onnes een ongelofelijke impuls.
Kamerlingh Onnes werd wereldberoemd met zijn onderzoek naar het gedrag van gassen. In 1908 slaagde hij er als eerste in het gasvormige helium af te koelen tot vlak boven het absolute nulpunt, zo ver zelfs dat het vloeibaar werd. Leiden werd daarmee het koudste plekje op aarde.
Drie jaar later volgde de ontdekking van het fenomeen supergeleiding. Met dit heliumonderzoek won Kamerlingh Onnes in 1913 de Nobelprijs voor Natuurkunde. Het laboratorium aan de Nieuwsteeg 18 in Leiden is na zijn dood naa hem vernoemd.
Het natuurkundig laboratorium van de Universiteit Leiden trok vanuit de hele wereld koude-onderzoekers, mede omdat de specialistische instrumentmakers wetenschappelijke ideeën direct konden omzetten naar experimenten. Om het zo succesvolle interne opleidingsstelsel veilig te stellen, richtte Kamerlingh Onnes in 1901 de 'Vereniging tot bevordering van de opleiding tot instrumentmaker' en de 'Leidse instrumentmakers School' op.
Vanaf dat moment werd het bestuur van de vereniging in staat gesteld om contributies te innen en subsidies aan te vragen bij de overheid. Tot die tijd had Kamerlingh Onnes de opleiding zelf gefinancierd en daarbij niet geschroomd om, als een soort voorloper op sponsoring, een beroep te doen op weldoeners.
Sinds december 1997 heeft de LiS een eigen locatie aan de Einsteinweg 61 op het Leiden Bio Science Park. Vlakbij liggen onder andere het Huygens en het Gorlaeus Laboratorium van Universiteit Leiden, maar ook diverse wetenschappelijke bedrijven. Hierdoor kan de opleiding nog meer contacten leggen met innovatieve instellingen. Huidige studenten krijgen hierdoor de kans te werken aan de mooiste, meest innovatieve projecten.